Το τέλος των αυτοκρατοριών

«Το χτίσιμο του πύργου της Βαβέλ». Έργο του Lucas van Valckenborch (1535-1597).

«Κατέχουν σήμερα οι Αχαιοί την Τροία. Φαντάζομαι, θ' ακούωνται στην πόλη ευδιάκριτες φωνές. Αν χύσης σ' ένα πιάτο ξείδι και λάδι, δεν θάλεγες ποτέ πως σμείγουν φιλικά. Θα ξεχωρίζουν οι φωνές νικητών και νικημένων, όπως ξεχωρίζει η αντίθετή τους τύχη».
Αισχύλου, «Αγαμέμνων», στ. 320-325, Άπαντα Αρχαίων Ελλήνων Συγγραφέων, εκδ. Πάπυρος

Αυτό το έργο του Αισχύλου είναι πολυεπίπεδο, βρίθει συμβολισμών και συγκαλυμμένων μηνυμάτων. Δεν είναι τυχαίο στον «Αγαμέμνονα», για πρώτη φορά στην ελληνική γραμματεία, γίνεται σαφής μνεία στον αριθμό 666 (στ. 32-33) – και μάλιστα ως καλός οιωνός! Ο Αισχύλος ήταν μυημένος στα Ελευσίνια μυστήρια και οι «εσωτερικού χαρακτήρα» αναφορές του λίγο έλειψαν να τον οδηγήσουν στον θάνατο αφού κατηγορήθηκε πως διά των έργων του αποκάλυπτε «άρρητα μυστήρια».
Ωστόσο, τα λόγια της Κλυταιμνήστρας στο απόσπασμα που παρατέθηκε στην αρχή του κειμένου δεν έχουν «αποκρυφιστικό-μυστηριακό» νόημα. Είναι μεν προφητικά, μια και επιβεβαιώνονται κάθε τόσο αλλά η ευστοχία τους οφείλεται στην

Δόγμα του σοκ και Κλυταιμήστρα

Η νεκρική μάσκα του Αγαμέμνονα. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών.

«Πολίτες, πρώτοι σεις μεσ' στους Αργείους, δεν θα ντραπώ να πω μπροστά σας πόση με συγκινεί η αγάπη για τον άνδρα μου. Με τον καιρό χάνεται η συστολή από τον άνθρωπο. Δεν είναι ξένα λόγια, που σας λέγω την ιδική μου την ανυπόφορη ζωή τόσον καιρό, που αυτός ήταν στο Ίλιο. Πρώτα-πρώτα να μένει μια γυναίκα μόνη στο σπίτι χωρίς τον άνδρα της είναι κακό φρικτότατο, και ν' ακούει τόσες αγγελίες δυσάρεστες· νάρχεται ο ένας και ο άλλος το κατόπι του, να λέει συμφορά στη συμφορά – και φλυαρούσαν μεσ' στο σπίτι. [...] Γι' αυτές τις φήμες τις απαίσιες μου λύσαν άλλοι με τη βία πολλά δεσμά, που είχα βάλει στο λαιμό μου».
Αισχύλου «Αγαμέμων», στ. 855-876, εκδόσεις Πάπυρος.

Ο «Αγαμέμνων» είναι η πρώτη τραγωδία από την τριλογία της «Ορέστειας», την μοναδική σωζόμενη τριλογία της ελληνικής κλασικής αρχαιότητας. Διδάχθηκε για πρώτη φορά στα Διονύσια το 458 π.Χ και κέρδισε το πρώτο βραβείο. Στα λόγια που παρατέθηκαν στην αρχή του κειμένου βλέπουμε την Κλυταιμήστρα, τη γυναίκα του Αγαμέμνονα να προετοιμάζεται για την υποδοχή του βασιλιά-συζύγου της. Εκεί, αφηγείται στους πολίτες του Άργους τις περιπέτειες της ψυχής της. Εξιστορεί όσα βίωσε δίχως να...