 |
| 1. Ἡ «κοιλάδα τῶν πεσόντων». Μνημεῖο γιά ὅλους τούς νεκρούς τοῦ Ἱσπανικοῦ Ἐμφυλίου. 2. Ὁ Χοσέ Αντόνιο Πρίμο ντέ Ριβέρα. 3. Το ἐξώφυλλο τοῦ βιβλίου τοῦ Χ. Γούδη. |
«Τί, λοιπόν, μπορεῖ νά κάνει κανείς γιά νά ξαναδώσει ζωή στόν πατριωτισμό τῶν μεγάλων ἑτερογενῶν μονάδων; Τίποτε δέν θά ἐξυπηρετοῦσε καλύτερα ἀπό μία ἀναθεώρηση τῆς ἔννοιας τοῦ ἔθνους ξεκινώντας ἀπό διαφορετικά σημεῖα ἀναφοράς. Μέσα σέ ἕνα τέτοιο πλαίσιο μποροῦμε νά ὁδηγηθοῦμε ἀπό ὅσα ἔχουν λεχθεῖ γιά τήν διαφορά μεταξύ ἀτόμων καί προσώπων. Ὅπως ἀκριβῶς τό πρόσωπο δέν εἶναι παρά τό ἄτομο ἰδωμένο σέ σχέση μέ τήν κοινωνία, τό ἔθνος δέν εἶναι παρά ὁ λαός ἰδωμένος σέ σχέση μέ τήν οἰκουμενικότητα.
Κάποιος δέν εἶναι πρόσωπο ἐπειδή εἶναι ξανθός ἤ μελαχρινός, ψηλός ἤ κοντός, μιλάει τή μία γλώσσα ἤ τήν ἄλλη, ἀλλά εἶναι πρόσωπο λόγω τῶν προσδιορισμένων κοινωνικῶν του σχέσεων. Κάποιος τότε μόνο εἶναι πρόσωπο, ὅταν δέν εἶναι μόνο αὐτός, ἀλλά καί ταυτόχρονα καί ἕνας “ἄλλος”. Με ἄλλα λόγια, βρίσκεται σέ ἀντίθεση μέ ἄλλους, ἕνας πιθανός χρεώστης ἤ ὀφειλέτης σέ σχέση μέ ἄλλους.[…]
Ἡ προσωπικότητα λοιπόν δέν καθορίζεται ἐκ τῶν ἔσω, μέ τή λογική μίας συνάθροισης κυττάρων, ἀλλά ἐκ τῶν ἔξω, μέ τή λογική συγκεκριμένων σχέσεων. Κατ’ ἀνάλογο τρόπο, ἕνας λαός δέν εἶναι ἔθνος λόγω κάποιας φυσικῆς ἰδιότητας ἤ κάποιας τοπικῆς χρώσεως ἤ γεύσεως, ἀλλά διότι εἶναι
