Αγάπη και κατανόηση πριν το τέλος...

«Ο Όσιος Μαρτίνος και ο Επαίτης». Έργο του Wilfred Thompson (1918).

«Είμαστε αξιολύπητοι σαν μικρά παιδιά που χάθηκαν στο δάσος. Όταν έρχεσαι μπροστά μου και με κοιτάς, τι ξέρεις από τους πόνους που κρύβω εντός μου και τι γνωρίζω εγώ από τους δικούς σου; Αλλά ακόμα κι αν ερχόμουν σ' εσένα και έκλαιγα και στα έλεγα, τι παραπάνω θα ήξερες για εμένα απ' όσο για την Κόλαση, που κάποιος σου την περιγράφει πυρίφλεκτη και φρικτή; Γι' αυτό το λόγο, μόνο εμείς οι άνθρωποι οφείλουμε όταν να αντιμετωπίζουμε αλλήλους να το κάνουμε με τόσο σεβασμό, στοχασμό κι αγάπη, όπως θα πράτταμε λίγο πριν την είσοδό μας στην Κόλαση». 
Φραντς Κάφκα, επιστολή στον Όσκαρ Πόλλακ, 8 Νοεμβρίου 1903

Σε ηλικία 20 ετών έγραφε τούτες τις κουβέντες ο Κάφκα στον συμμαθητή του. Δεν είχε χαρά το κείμενό του, ανεμελιά, ορμή και διάθεση για γλέντι – όπως συνηθίζεται στις επικοινωνίες των προσώπων που βρίσκονται σ' αυτή τη... μαγική ηλικία. Ίσως κάποιος να κρίνει τις αράδες του ως «απαισιόδοξες» ή απλά κατηφείς. Γιατί συνέβαινε τούτο με τον Κάφκα; Τι έπαθε και μας κατάλαβε όλους; Γιατί κατόρθωσε να

Οι σύγχρονοι «Γιόζεφ Κ» είναι Έλληνες

Στην μεγάλη φωτογραφία, μια σκηνή από τη «Δίκη», όπως την γύρισε ο Όρσον Ουέλς, με πρωταγωνιστή τον Άντονι Πέρκινς. Στη μικρή ένθετη ο Φραντς Κάφκα. 

«Διαθέτουμε το λίγο μυαλό που χρειάζεται για να καταλάβουμε πως οι ανώτερες αρχές, τις οποίες υπηρετούμε, προτού διατάξουν μια σύλληψη, είναι πολύ καλά πληροφορημένες τόσο για τους λόγους που επιβάλλουν μια τέτοια ενέργεια, όσο και για την ταυτότητα του προσώπου που θα συλληφθεί. Δεν υπάρχει περίπτωση λάθους σ' αυτό το σημείο. Η υπηρεσία μας, όσο αφορά τουλάχιστον τις κατώτερες βαθμίδες της που μπορώ να ξέρω πώς λειτουργούν, δεν αναζητά με δική της πρωτοβουλία τους πολίτες με ένοχη συνείδηση, αλλά, όπως ορίζει ο νόμος, έλκεται από την ενοχή, και μόνο τότε στέλνει εμάς τους φύλακες». Φραντς Κάφκα, «Η Δίκη», έκδοση της «κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας», σελ. 12

Υπάρχουν δύο τρόποι να αισθανθείς το δέος, την σύγχυση, το υπόγειο, ανεκδήλωτο, ανήμπορο και σταθερό μίσος κάθε ευσυνείδητου ανθρώπου απέναντι στην εξουσία. Ο πρώτος είναι να ζεις σε οποιοδήποτε οργανωμένο ή ανοργάνωτο κράτος. Ο δεύτερος είναι η ανάγνωση της «Δίκης» του Κάφκα. Ο τσεχοεβραίος συγγραφέας (1883-1924) δεν ήθελε να μείνει κανένα δικό του γραπτό διαθέσιμο στο κοινό έπειτα από το πέρας της σύντομης ζωής του. Ευτυχώς, ο φίλος του Μαξ Μπροντ (1886-1968) αντιμετώπισε «αντάρτικα» τη θέληση του Κάφκα, να παραδοθούν στο πυρ ή στο πολτοποιητικό μηχάνημα τα έργα, οι σημειώσεις και η αλληλογραφία του έπειτα από τον αναμενόμενο θάνατό του από φυματίωση. Ο Μπροντ όχι μόνο δεν