Ἡ δυσβάστακτη φορολογία τοῦ 10%

Ἐπί Πεισιστράτου ἄρχισε ἡ κοπή τῶν πρώτων ἀθηναϊκῶν νομισμάτων, ὅπου στή μία πλευρά ἦταν χαραγμένο τό κεφάλι τῆς θεάς Ἀθηνᾶς καί στήν ἄλλη ἡ γλαῦξ.

 «Λέγεται ὅτι, ὅταν ὁ Πεισίστρατος ἦταν σέ μία ἀπό τοῦτες τίς περιοδεῖες, συνέβη τό περιστατικό μέ τόν γεωργό ἀπό τόν Ὑμηττό, ὁ ὁποῖος καλλιεργοῦσε στήν περιοχή πού ἀργότερα ὀνομάστηκε ἀφορολόγητη. Ὁ Πεισίστρατος, ὅταν εἶδε νά σκάβει καί νά καλλιεργεῖ κάτι πού δέν ἦταν τίποτε ἄλλο παρά βράχος, ἔκπληκτος ἔβαλε τόν δοῦλο πού τόν συνόδευε νά τόν ρωτήσει τί ἀποκόμιζε ἀπό αὐτή τήν περιοχή.“Τίποτε, παρά μόνο κόπο καί πόνο”, εἶπε,“και ἀπό αὐτά τό ἕνα δέκατο πρέπει νά πάει στόν Πεισίστρατο”. Τήν ἀπάντηση αὐτή τήν ἔδωσε χωρίς νά ξέρει σέ ποιόν μιλοῦσε. Ὁ Πεισίστρατος χάρηκε μέ τήν εἰλικρίνεια καί τή φιλοπονία του καί τόν ἀπάλλαξε ἀπό ὅλους τούς φόρους».

Ἀριστοτέλους «Ἀθηναίων Πολιτεία», 16. 6.1-7.1, ἐκδόσεις Κάκτος, σελ. 81

Ἀπό τότε πού εἰσήχθη τό χρῆμα στήν καθημερινότητα τοῦ εἴδους μας, παρατηρεῖται καί τό ἀκόλουθο: Οἱ ἄνθρωποἱ, ὅταν ἔχουν χρέη, χάνουν μέρος τῆς ἐλευθερίας τους. Αὐτό ἄλλοτε γίνεται μέ κάθε ἐπισημότητα καί ἄλλες φορές τηροῦνται προσχήματα. Δηλαδή, ἡ ἀνελευθερία καί ἡ ὑπαγωγή σέ καθεστώς δουλείας ἤ ἐλέγχου μπορεῖ νά

Κατά μόνας ἀλεποῦδες, συλλογικά ἀνόητοι

Ὁ ναός τοῦ Ὀλυμπίου Διός ὑπό τό σεληνόφως. Το ἔργο θεμελιώθηκε ἐπί Πεισιστράτου.

«Εἰ δέ πεπόνθατε λυγρὰ δι’ ὑμετέρην κακότητα, μή θεοῖσιν τούτων μοῖραν ἐπαμφέρετε· αὐτοί γάρ τούτους ηὐξήσατε ῥύματα δόντες, καί διά ταῦτα κακήν ἔσχετε δουλοσύνην. ὑμέων δ’ εἷς μέν ἕκαστος ἀλώπεκος ἴχνεσι βαίνει, σύμπασιν δ’ ὑμῖν χαῦνος ἔνεστι νόος· ἔς γάρ γλῶσσαν ὁρᾶτε καί εἰς ἔπη αἱμύλου ἀνδρός, εἰς ἔργον δ’ οὐδέν γιγνόμενον βλέπετε».

«Κι ἄν δεινοπαθεῖτε ἐξαιτίας δικῶν σας κακῶν πράξεων, νά μήν κατηγορεῖτε τούς θεούς γιά τήν μοίρα σας. Ἀφοῦ ἐσεῖς οἱ ἴδιοι τούς κάνατε μεγάλους ὑποστηρίζοντάς τους, γι’ αὐτό πέσατε σέ ἄθλια σκλαβιά. Ὁ καθένας ἀπό σᾶς βαδίζει στά χνάρια τῆς ἀλεποῦς ἀλλά ὅλοι μαζί γίνεστε ἀνόητοι. Γιατί κοιτᾶτε τί καί πὼς λέει τά λόγια του ὁ δόλιος ἄνθρωπος ἀλλά δέν προσέχετε τίς πράξεις του».

Στίχοι τοῦ Σόλωνος τοῦ Ἀθηναίου (απ. 11 στ.3-8), M. L. West, Iambi et Elegi Graeci, vol. 2, Oxford: Clarendon Press, 1972 

Ὁ Σόλων (638– 558 π.Χ.) ἦταν μία ἀπό τίς πολυσχιδεῖς προσωπικότητες πού συνέβαλαν στήν οἰκοδόμηση τοῦ ἀξιοζήλευτου πολιτισμικοῦ ἐπιτεύγματος τῶν Ἀθηνῶν. Ἦταν νομοθέτης, ποιητής καί φιλόσοφος. Ὁ Παυσανίας στό «Ἑλλάδος Περιηγήσεως» (10.24.1-8) ἀναφέρει ὅτι στόν πρόναο τοῦ Μαντείου τῶν Δελφῶν, στά παραγγέλματα πού ἀποτελοῦσαν ὁδοδεῖκτες γιά ἕναν ἐνάρετο καί εὐδαίμονα βίο περιλαμβάνονταν ἀποφθέγματα τῶν Ἑπτά Σοφῶν – κι ἕνας ἀπό αὐτούς ἦταν ὁ Σόλων. 

Το ἔργο του, εἰδικά ἐκεῖνο τῆς ἀναδιάταξης τοῦ ἀθηναϊκοῦ νομικοῦ καθεστῶτος, μαρτυρᾶ τήν βαθιά κατανόηση τοῦ Ἕλληνα σοφοῦ γιά τήν ἀνθρώπινη φύση καί τίς εὐαίσθητες ἰσορροπίες στόν οἰκονομικό καί κοινωνικό βίο τῆς πόλης του. Εἶχε ἀντιληφθεῖ ξεκάθαρα τίς δυνατότητες τῶν προσώπων καί τίς ἀδυναμίες τοῦ ὄχλου. Προσπάθησε, μέ μεγάλα ποσοστά ἐπιτυχίας, νά περιορίσει τίς εὐκαιρίες τῶν δημαγωγῶν νά ἐνδυθοῦν τήν ἀρχοντική ἀλουργίδα καί νά ὑποχρεώσουν τούς πολίτες νά βιώσουν τήν στυφή γεύση τῆς ἀνελευθερίας.

Οἱ στίχοι στήν ἀρχή τοῦ παρόντος ἠχοῦν ἀπό τήν προκλασσική Ἀθήνα μέχρι σήμερα κι ὁ ἀντίλαλος τῆς ἐπαλήθευσής τους δέν ἔχει χάσει οὔτε απειροστημόριο ἀπό τήν ἐκκωφαντική ἔντασή του. 

Οἱ Ἀθηναῖοι τῆς ἀρχαιότητας, οἱ τόσο ξακουστοί γιά τήν ευφυΐα καί τόν πολιτισμό τούς, σέ διάφορες στιγμές τῆς Ἱστορίας τούς ἀπεδείχθησαν...