Οι Ποσειδωνιάτες Ελλάδος και κόσμου

«Την γλώσσα την ελληνική οι Ποσειδωνιάται

εξέχασαν τόσους αιώνας ανακατευμένοι

με Τυρρηνούς, και με Λατίνους, κι άλλους ξένους.

Το μόνο που τους έμενε προγονικό

ήταν μια ελληνική γιορτή, με τελετές ωραίες,

με λύρες και με αυλούς, με αγώνας και στεφάνους.

Κ' είχαν συνήθειο προς το τέλος της γιορτής

τα παλαιά τους έθιμα να διηγούνται,

και τα ελληνικά ονόματα να ξαναλένε,

που μόλις πια τα καταλάμβαναν ολίγοι.

Και πάντα μελαγχολικά τελείων' η γιορτή τους.

Γιατί θυμούνταν που κι αυτοί ήσαν Έλληνες -

Ιταλιώται έναν καιρό κι αυτοί·

και τώρα πώς εξέπεσαν, πώς έγιναν,

να ζουν και να ομιλούν βαρβαρικά

βγαλμένοι -ω συμφορά!-απ' τον Ελληνισμό».

Κωνσταντίνου Καβάφη, «Ποσειδωνιάται» (Από τα Κρυμμένα Ποιήματα 1877;-1923, Ικαρος 1993), από τον ιστότοπο kavafis.gr

Ο Αλεξανδρινός με αυτό το ποίημα μάλλον είχε στόχο να κεντρίσει τα αντανακλαστικά των συμπολιτών του, που αυτολησμονούνταν ως φορείς ενός εθνικού πολιτισμού και παρέδιδαν τους νόες τους στις θελξίμβροτες ωδές των σειρήνων του συγκρητισμού, ο οποίος ήταν σχεδόν αναπόφευκτος στην πάλαι ποτέ ακμάζουσα κοινότητα των Αιγυπτιωτών Ελλήνων. Μοιραία μεν η ύπαρξη του αλλότριου λέχους στην ελληνική κλίνη της Αιγύπτου, αλλά ο Καβάφης θεωρούσε ότι μπορούσε να περιοριστεί η έκταση του φαινομένου και το βάθος της επιρροής του. Αν ήταν βέβαιος ότι ήταν

Ταξίδι στην Αίγυπτο

Η Σφίγγα εν μέσω αμμοθύελλας

Το πρώτο συναίσθημα που... επισκέπτεται τον επισκέπτη της αμμοδαρμένης χώρας του Νείλου είναι μια ανεξήγητη οικειότητα. Η εντύπωση ότι έχει περπατήσει ξανά, κάποτε στο μακρινό ή εγγύτερο παρελθόν στα δαιδαλώδη στενοσόκακα της Αλεξάνδρειας, της Γκίζας, του Καΐρου. Σαν να μυρίζει ένα χαρμάνι από φωνές, σαν να γεύεται εικόνες και σαν να αγγίζει μυρωδιές που τις έχασε και τις ξαναβρίσκει. Δεν ξέρω για τους άλλους λαούς και τα ηχοχρώματα που κολλάνε πάνω τους όταν βαδίζουν σε τούτα τα χώματα. Για τους Έλληνες μπορώ να το πω με σιγουριά - και ειδικά για όλους όσοι έχουν μοιραστεί μαζί μου κάποια δυνατά χαρτιά από το μετοχολόγιο των αναμνήσεών τους από άλλες χώρες (και έχουν κι ένα μυαλό, που θα μπορούσες άνετα να το εμπιστευτείς). Αυτοί οι τελευταίοι διακρίνουν ανέτως την συγγένεια. Οι άλλοι απαιτούν ληξιαρχικές πράξεις γέννησης Αθηνών και Μέμφιδας και δεν μπορούν να δουν, να εμβιώσουν ή έστω να υποπτευθούν οτιδήποτε βρίσκεται εκτός του...