Ο ελληνικός θησαυρός που αγνοούμε

Αριστερά: «Περικλής Γιαννόπουλος, 1897», σχέδιο με κάρβουνο της Σοφίας Λασκαρίδου (αρχείο Πολιτιστικού Οργανισμού Δήμου Καλλιθέας), από την ιστοσελίδα pheidias.antibaro.gr Δεξιά: το ημερολόγιο της εφημερίδας «Εστία» για το 2016.

«Τι κρίμα, να είμεθα τόσον πολύ αποχωρισμένοι, διωγμένοι από τους κόσμους τους ιδικούς μας και να παλαίωμεν σαν παλαβοί, ζητούντες κόσμους άλλους, σαν τρελλοί που δεν έχουν την αίσθησιν του εαυτού των και του γύρω των κόσμου και φωνάζουν ότι είναι άλλοι σαν τρελλοί που έχουν εις τα χέρια των ένα αντικείμενον και χαλούν τον κόσμον διά να τους το φέρουν, διότι δεν αναγνωρίζουν το πράγμα που έχουν στα χέρια των! Δεν πταίουν, όμως, οι τωρινοί άνθρωποι... Συνειργάσθησαν τόσα θεοπάλαβα και κακοποιά στοιχεία, ιδικά μας και ξένα, διά να μας αποκόψουν από τον Βυζαντινόν ελληνα, τόσα άλλα από τον αρχαίον, ώστε είναι φυσικόν να μην ξεύρωμεν τι μας γίνεται...»

Περικλής Γιαννόπουλος, «Η ελληνική ωραιότης», Εστία, 26 Μαρτίου 1903, όπως ανατυπώθηκε στο ημερολόγιο της εφημερίδας «Εστία» για το 2016, σελ. 106.

Σε αυτό το ξεχωριστό ημερολόγιο η «Εστία» ανατρέχει σε μαγικά στιγμιότυπα από τον πνευματικό πρωταθλητισμό που έκανε η Εθνική Ελλάδος στην ποίηση, στη λογοτεχνία και τη φιλοσοφία, που κοσμούσε το δυναμικό της εφημερίδας. Η έκδοση αυτή είναι

Η ελευθερία είναι αθανασία

«Κάθε ψυχή είναι αθάνατη˙ διότι κάθε τι που κινείται από μόνο του είναι αθάνατο˙ κάθε άλλο, όμως, που κάτι άλλο κινεί και από κάτι άλλο κινείται, όταν τερματίσει την κίνησή του, τερματίζει και την ζωή του. Μόνο λοιπόν αυτό που κινεί τον ίδιο τον εαυτό του είναι και πηγή κίνησης και αρχή κίνησης για τα υπόλοιπα, όσα κινούνται, επειδή ακριβώς ποτέ δεν εγκαταλείπει τον εαυτό του».
Πλάτωνος «Φαίδρος», 245 c, εκδόσεις Κάκτος, σελ. 89

Ένα από τα γοητευτικότερα και εκρηκτικότερα κείμενα της ελληνικής γραμματείας οφείλεται σε μια... επιτήδεια αγόρευση του Λυσία για τον Έρωτα. Ο Φαίδρος, φίλος του Σωκράτη, την άκουσε και τη μετέφερε στον φιλόσοφο, ο οποίος θέλοντας να αντικρούσει την… σώφρονα ερωτική συνταγή του Λυσία καταλήγει να εξυμνεί την ερωτική μανία!
Για τον Σωκράτη, η ερωτική μανία είναι

Κείμενο για την υπεράσπιση του εορτασμού του Αγίου Βαλεντίνου

«Είναι καταναλωτικό τρικ. Η χαρά του ανθοπώλη, του κοσμηματοπώλη, του ζαχαροπλάστη. Ένα ανόητο τέχνασμα των Φράγκων για να τα σκάσουν τα κορόιδα. Ποιος Άγιος Βαλεντίνος; Οι ερωτευμένοι δεν χρειάζονται αφορμή και ειδικά ορισμένη ημέρα για να γιορτάσουν». Αυτές είναι μερικές από τις χιλιάδες απόψεις των «ψαγμένων αντικομφορμιστών», που αν και συχνά δηλώνουν ερωτευμένοι, δεν αντέχει ο χάρτινος πλην πανίσχυρος, σκυροδεματικός εγωισμός τους να δεχτεί ότι ενδέχεται και εκείνοι να ενωθούν με μάζες ανθρώπων που χαίρονται με τον τρόπο τους την 14η Φεβρουαρίου. Εκστομούν την σνομπ γνώμη τους με τόση απολυτότητα και τέτοιο επηρμένο στόμφο που θαρρείς ότι όποιος συντάσσεται με τον συρμό του Αγίου Βαλεντίνου είναι ένα χαζοχαρούμενο αμερικανάκι. Ένας απαίδευτος Δυτικός, ο οποίος δεν ξέρει να ερωτευτεί αληθινά και αγνοεί –όταν κατά τύχη του συμβεί- να το δείξει με τον... ορθό τρόπο.
Κι αναρωτιέσαι: ποιος είναι ο ορθός τρόπος; Πώς είναι μια σοφή παραδοχή του Έρωτα; Και ποιος είναι ερωτευμένος τέλος πάντων; Τόση δα αναξιοπρέπεια έχει η...