Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Σωκράτης. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Σωκράτης. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα, Σεπτεμβρίου 18, 2017

Πνευματική ἀσχήμια καί ὑπογεννητικότητα


«Τό συμπόσιον του Πλάτωνος». Πίνακας τοῦ Γερμανοῦ ζωγράφου Anselm Feuerbach (1829 –1880).

Ἡ κυρίαρχη ἰδεολογία περί ὀρθοῦ καί ἐσφαλμένου, καλοῦ καί κακοῦ, ἔχει τόσο στρεβλωμένη ἀντίληψη γιά τούς τόπους ὅπου μπορεῖ νά βρεῖ ὀμορφιά ὥστε κατάντησε τον κόσμο μας στεῖρο καί την κοινωνία ἄνυδρη καί ἀπελπισμένη. 

«Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι, Σωκράτη ἐγκυμονοῦν καί κατά το σῶμα καί κατά την ψυχήν∙ ὅταν δέ φθάσουν εἰς ωρισμένην ἡλικίαν, ἡ φύσις μας τότ’ αἰσθάνεται τήν ἐπιθυμίαν νά γεννήσῃ. Τοκετός ὅμως ἐντός τοῦ ἀσχήμου δέν εἶναι δυνατός∙ μόνον ἐντός τοῦ ὡραίου. Διότι καί ἡ ἕνωσις ἀνδρός καί γυναικός τοκετός εἶναι. Το φαινόμενον δέ αὐτό εἶναι θείον, καί εἶναι τοῦτο τό ἀθάνατον στοιχεῖον μέσα εἰς τήν ζωικήν μας φύσιν, πού εἶναι θνητή: ἡ κυοφορία καί ἡ γέννησις. Ἀλλ’ αὐτά δέν εἶναι δυνατόν νά συντελεσθοῦν ἐντός τοῦ ἀναρμόστου, καί εἶν’ ἀνάρμοστος ἡ ἀσχημία πρός κάθε τί τό θεϊκόν∙ μόνον ἡ ὡραιότης ευρίσκετ’ ἐν ἁρμονίᾳ πρός αὐτό. Ὥς μοίρα λοιπόν καί Εἰλείθυια ἐπιστατεῖ εἰς την γέννησιν ἡ Καλλονή. Διά τοῦτο, ὁσάκις ἐκεῖνο πού κυοφορεῖ πλησιάζει κάτι ὡραῖον, ἱλαρύνεται τότε καί γίνεται ἀπό ἀγαλλίασιν διαχυτικόν καί γεννᾶ καί γονιμοποιεῖ. Ὁσάκις τοὐναντίον πλησιάζει κάτι ἄσχημον, σκυθρωπόν καί στεναχωρημένον ζαρώνει καί ἀπομακρύνεται καί σφίγγεται καί δέν γεννᾶ, ἀλλά κρατεῖ τον γόνον του καί ὑποφέρει πολύ».
Πλάτωνος Συμπόσιον, Κείμενον, μετάφρασις καί ἑρμηνεία ὑπό Ἰωάννου Συκουτρῆ*, ἐκδόσεις Κάκτος: Ἀθήνα 2005, σ.σ. 156-158


Τό Συμπόσιον του Πλάτωνος εἶναι ἕνα εὐαγγέλιο γιά την ἀνθρωπότητα, ἕνας ὁδικός χάρτης γιά την αὐτογνωσία, την ὀμορφιά καί την ἀρετή. Δέν νοεῖται νά μήν το ἔχει διαβάσει, μελετήσει καί ἐπηρεαστεῖ ἀπ’ αὐτό ὁποιοσδήποτε καλλιεργημένος ἄνθρωπος, Ἕλλην ἤ ξένος, πού ἐπιθυμεῖ νά

Δευτέρα, Δεκεμβρίου 05, 2016

Ὁ Ὀμπάμα διαβάζει «κυριακάτικη δημοκρατία»;

1: Ὁ Μπαράκ Ομπάμα ἐξετάζει τήν «μαγική σφαίρα» ποῦ ἐκτίθεται στό Μουσεῖο τῆς Ἀκροπόλεως. 2: Κοντινή λήψη τοῦ αἰνιγματικοῦ ἐκθέματος. 3: Τό δημοσίευμα τῆς «κυριακάτικης δημοκρατίας» τῆς 3ης Ἰουλίου 2016.


Θεμελιώδης ἀρχή τῆς μητέρας τῶν ἐπιστημῶν, τῆς φιλοσοφίας, εἶναι ἡ παρατήρηση. Ὁ ἀπερχόμενος πρόεδρος τῶν ΗΠΑ δείχνει νά εἶναι φιλοσοφημένος ἄνθρωπος καί ἰδιαίτερα... παρατηρητικός. Στην ἐπίσκεψή του στό Μουσεῖο τῆς Ἀκροπόλεως στάθηκε σέ ἕνα ἔκθεμα γιά τό ὁποῖο ἔχει κάνει ἀναφορά μόνο ἡ ἐφημερίδα μας.

Ὑπενθυμίζεται σχετικά ὅτι σ’ αὐτήν τή στήλη τῆς «κυριακάτικης δημοκρατίας» δημοσιεύτηκε στίς 3/7/2016, μία ἡμέρα πρίν ἀπό τήν ἐθνική ἐπέτειο τῶν ΗΠΑ (ἡ 4ἡ Ἰουλίου ἑορτάζεται ὡς ἡ Μέρα τῆς Ανεξαρτησίας), ἄρθρο πού ἀναφερόταν στήν ἀλληλογραφία τοῦ Ἀδαμάντιου Κοραῆ μέ τόν Τόμας Τζέφερσον, ὁ ὁποῖος ἦταν ὁ τρίτος πρόεδρος τῶν ΗΠΑ καί ὁ βασικός συντάκτης τῆς διακήρυξης τῆς ἀνεξαρτησίας τῆς σημερινῆς ὑπερδύναμης. Στό ἄρθρο γινόταν λόγος γιά τήν ἐπίδραση πού ἄσκησε ὁ Ἑλληνισμός στήν ἰδεολογία τῆς ἀμερικανικῆς διοίκησης - μιά καί ἡ ἐπιστολή τοῦ Τζέφερσον πρός τόν Κοραῆ ἀποτελεῖ ἀδιάψευστο τεκμήριο τῆς ἀρχαιομάθειας τοῦ «πατέρα» τοῦ ἀμερικανικοῦ ἔθνους καί τοῦ θαυμασμοῦ του γιά τήν ἱστορική κληρονομιά μας. 

Ἀξίζει νά τονιστεῖ ὅτι ὁ Τζέφερσον στήν ἐπιστολή του, πού συντάχθηκε στίς 31 Ὀκτωβρίου 1823, ἔγραφε στόν Κοραῆ ὅτι ἡ ἑλληνική Ἐπανάσταση θά μποροῦσε νά πετύχει τούς σκοπούς της μόνο...

Παρασκευή, Μαΐου 20, 2016

Ἡ τιμωρία φέρνει τήν εὐτυχία


Nέμεσις, πίνακας του Alfred Rethel (1837)

«Τὶ ἰσχύει λοιπόν; Ποῖος ἀνάμεσα σὲ δύο ἀνθρώπους ποὺ ἔχουν κάποιο κακὸ εἴτε στὸ σῶμα εἴτε στὴν ψυχὴ εἶναι αθλιότερος, αὐτὸς ὁ ὁποῖος θεραπεύεται καὶ ἀπαλλάσσεται ἀπὸ τὸ κακὸ ἤ αὐτὸς ποὺ δὲν θεραπεύεται καὶ συνεχίζει νὰ πάσχει;»
Πλάτωνος «Γοργίας»,478c8 – 478d2

Στο ἀπόσπασμα ποὺ προηγήθηκε διαβάσαμε μία ἀπὸ τὶς σημαντικότερες ἐρωτήσεις ποὺ ἔχει ὑποβάλλει ὁ Σωκράτης σὲ συνομιλητὴ του, προσπαθώντας νὰ τὸν ὁδηγήσει σταδιακὰ ἔξω ἀπὸ τὸ σπήλαιο τῶν ψευδαισθήσεων. Οἱ σωκρατικὲς ἐρωτήσεις εἶναι τὰ κλειδιὰ ποὺ ἀνοίγουν τὴν φυλακὴ τῆς πλάνης, ὅπου ἔχει ἐγκλωβιστεῖ ἡ παραζαλισμένη ἀνθρωπότητα ἀπὸ τὴν αὐγὴ τοῦ χρόνου. 
Στον «Γοργία» τὸ θέμα εἶναι ἡ ρητορικὴ τέχνη. Ὁ Σωκράτης δὲν τὴν συμπαθεῖ. Προσπαθεῖ ἐπιτυχῶς νὰ ἀποδείξει ὅτι ἡ ρητορικὴ εἶναι μία ἀπὸ τὶς κολακεῖες τῆς ψυχῆς. Ὁ φιλόσοφος ποὺ θανατώθηκε μὲ φονικὸ ὅπλο μία

Δευτέρα, Οκτωβρίου 26, 2015

Η ελευθερία είναι αθανασία

«Κάθε ψυχή είναι αθάνατη˙ διότι κάθε τι που κινείται από μόνο του είναι αθάνατο˙ κάθε άλλο, όμως, που κάτι άλλο κινεί και από κάτι άλλο κινείται, όταν τερματίσει την κίνησή του, τερματίζει και την ζωή του. Μόνο λοιπόν αυτό που κινεί τον ίδιο τον εαυτό του είναι και πηγή κίνησης και αρχή κίνησης για τα υπόλοιπα, όσα κινούνται, επειδή ακριβώς ποτέ δεν εγκαταλείπει τον εαυτό του».
Πλάτωνος «Φαίδρος», 245 c, εκδόσεις Κάκτος, σελ. 89

Ένα από τα γοητευτικότερα και εκρηκτικότερα κείμενα της ελληνικής γραμματείας οφείλεται σε μια... επιτήδεια αγόρευση του Λυσία για τον Έρωτα. Ο Φαίδρος, φίλος του Σωκράτη, την άκουσε και τη μετέφερε στον φιλόσοφο, ο οποίος θέλοντας να αντικρούσει την… σώφρονα ερωτική συνταγή του Λυσία καταλήγει να εξυμνεί την ερωτική μανία!
Για τον Σωκράτη, η ερωτική μανία είναι