Μία ἀπό τίς ἀρχαιοελληνικές συνταγές τῆς εὐτυχίας εἶναι ὁ ἄνθρωπος νά σκέφτεται, νά λέει καί νά πράττει τό ἴδιο πράγμα. Νά μήν ἀπέχει ὁ νοῦς ἀπό τόν λόγο καί τήν πράξη. Ἡ εὐθυγράμμιση αὐτῶν τῶν ἐκδηλώσεων εἶναι ὁλοκλήρωση, ἐξομοίωση μέ τό θεῖο.
«Ὁ λόγος γιά τόν ὁποῖο οἱ κανόνες τοῦ νόμου διαφέρουν εἶναι ὅτι προσαρμόζονται στίς διαφορές τῶν νοοτροπιῶν, τῶν πεποιθήσεων καί τῶν συνηθειῶν τῶν ἀνθρώπων• ἔτσι, ὁ νόμος τῶν Ἀθηναίων ἦταν νά θυσιάζουν χοίρους καί νά κάνουν προσφορές νερωμένου κρασιοῦ, ἐνῶ οἱ Αἰγύπτιοι ἀρνοῦνταν νά θυσιάζουν χοίρους. Αὐτές εἶναι ἀρχές πού κατάγονται ἀπό τόν Ἑρμῆ, ὁ ὁποῖος παρήγγειλε στούς ἀνθρώπους νά μένουν πιστοί στούς νόμους τῶν πατέρων καί τῶν προγόνων τους καί νά ἀποφεύγουν ξένες πρακτικές. Σύμφωνα, λοιπόν, μέ τήν προδιάθεση κάθε ἔθνους τῶν ἀνθρώπων καί τούς πατροπαράδοτους κανόνες τους, οἱ πρακτικές πού καθιερώθηκαν ἀπό τούς σοφούς ὅσον ἀφορᾶ τίς θυσίες, τίς ἑορτές καί τά θυμιάματα ποικίλλουν, καί ἀνάγουν τίς ἀρχές αὐτές στούς θεούς. Γι’ αὐτό, ἄν κάποιο ἔθνος παραβιάσει τά ἔθιμά του ἀφανίζεται».
Πρόκλου «Ἅπαντα 37 - Ὑπόμνημα εἰς τά Χρυσά ἔπη Πυθαγόρου», ἐκδόσεις Κάκτος: Ἀθήνα 2008, σ. 155
Αὐτό τό ἀπόσπασμα ἐκ πρώτης ὄψεως φαντάζει ἀντιφατικό. Αφενός, ὁ θεῖος νόμος ἐφαρμόζεται διαφορετικά στά ποικίλα ἔθνη, ἀνάλογα μέ τίς νοοτροπίες, τίς πεποιθήσεις καί τίς συνήθειές τους. Αφετέρου, φαντάζει ἀπόλυτος. Ὅποιος λαός παραβιάσει τά δικά του ἔθιμα ἀφανίζεται. Ἀκριβῶς σέ τοῦτες τίς φράσεις τοῦ Πρόκλου (412-485 μ.Χ.), τοῦ σπουδαίου φιλοσόφου, πού ἔριξε τήν αὐλαία τοῦ ἀρχαίου κόσμου ἰχνογραφώντας τό εκθαμβωτικό νεοπλατωνικό σύμπαν, βρίσκεται ἕνα ἀπό τά σημαντικότερα κλειδιά τῆς ἑλληνικῆς φιλοσοφίας. Αὐτή ἡ κλείς ἀνοίγει διάπλατα τίς πύλες γιά νά
