Τις βρομοδουλειές μυριάδων ἀθλίων καί τά τερτίπια τῶν αὐτοκρατοριῶν μαζί ἀρκεῖ μία χούφτα ἀγωνιστῶν κι ἕνας Καποδίστριας νά τά διαλύσουν.
«Διασπορά τοῦ πληθυσμοῦ: Οἱ Ἕλληνες στήν Τουρκία ἀποτελοῦν πληθυσμό 9.000.000, τό μεγαλύτερο μέρος τοῦ ὁποίου ζεῖ στόν χῶρο τῆς ἀρχαίας Ἑλλάδας, ἐνῶ οἱ ὑπόλοιποι εἶναι διασπαρμένοι σ' ὅλες σχεδόν τίς ἐμπορικές ἐπαρχίες τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας.
»Ὁ γενικός χαρακτήρας τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ: Ὁ ἑλληνικός λαός διατηρεῖ παντοῦ -σέ σχέση μέ τούς Τούρκους- τόν ἰδιαίτερο χαρακτήρα τοῦ, τή θρησκεία του, τή γλώσσα του, τά ἤθη του, καθώς καί τήν ἠθική του ἀνωτερότητα, πού τοῦ χαρίζει ἡ ιδιοφυΐα του.
»Ἡ ταξική διαίρεση: Εἶναι κάπως δύσκολο νά χωρίσει κανείς αὐτόν τόν λαό σέ κοινωνικές τάξεις. Οἱ ὑποτελεῖς τῶν Τούρκων δέν ἔχουν πολιτικά δικαιώματα καί ἡ στρωματική τους διάρθρωση -πού ἄλλοτε προέρχεται ἀπό τήν τύχη, ἄλλοτε ἀπό τήν καταγωγή κι ἄλλοτε ἀπό τήν ἐκπαίδευση- ἀποτελεῖ ἕνα εἶδος μυστικοῦ γιά τούς Ἕλληνες, πού πρέπει νά τό διατηροῦν πολύ προσεκτικά στίς παροικίες τους».
Ἀρχεῖον Ἰωάννου Καποδίστρια, τόμος Ζ, ἔκδοση τῆς Ἑταιρείας Κερκυραϊκῶν Σπουδῶν, Κέρκυρα 1986, σελ. 209-210.
Ὑπάρχει ἡ συνταγή νά παραλάβεις στάχτες καί νά κάνεις κράτος, νά θέσεις θεμέλια λειτουργικῶν δομῶν, νά κερδίσεις τήν ἀγάπη τοῦ λαοῦ καί τόν σεβασμό τῶν ξένων: νά εἶσαι ὁ Καποδίστριας ἤ νά λειτουργήσεις μέ
